نجات زمین در گرو طراحی پایدار

15
۰
(۰)
سلامت زمین در گرو مواد مصرفی ماست
سلامت زمین در گرو مواد مصرفی ماست

طراحی پایدار چیست؟

اصطلاح پایداری “Sustainability” برای اولین بار در سال ۱۹۸۶ توسط کمیته جهانی گسترش حفاظت محیط زیست، در قالب «رفع نیازهای عصر حاضر بدون به خطر انداختن منابع نسل آینده» مطرح شد. این مفهوم کلی در بسیاری از زمینه‌ها از جمله معماری، طراحی گرافیک، کشاورزی، ماشین‌آلات و هر چه که با محیط زندگی انسان سر و کار دارد، به کاربرده می ‌شود. در حوزه های طراحی به آثار و محصولاتی پایدار می گویند که منابع انرژی را مدیریت کنند، قابلیت بازگشت به چرخه زندگی را داشته باشند و آخرین و مهم ترین ویژگی: «برای انسان طراحی شده باشند.»

طراحی محیط زیستی غیرپایدار، که در واقع شامل ۹۹% اجسامی است که طراحی هایشان را در اطرافمان می بینیم تاثیرات منفی زیادی بر محیط زیست و همچنین تنوع زیستی مناطق مختلف دارند. طراحی نامناسب بزرگراه های شهری باعث می شود هزاران حیوان از شهرها دورتر شوند و به عمق جنگل بروند. سدهایی با طراحی های غیراصولی بر چرخه جفت گیری ماهی ها تاثیر می گذارند و به شکل غیرمستقیم، جمعیت ماهی های محلی را تحت تاثیر قرار می دهند. حتی اگر به صورت روزانه نگاه کنیم، کارتن های مقوایی و پاکت های پلاستیکی که در آن ها غذاهایمان را تحویل می گیریم سخت تجزیه می شوند و ماندنشان در محیط زیست ضرر خیلی بزرگی می زند. راه حل همه این مشکلات روی آوردن به اصول طراحی پایدار است.
مواد زیستی، جایگزین بالقوه پلاستیک و چوب
مواد زیستی، جایگزین بالقوه پلاستیک و چوب

گل آفتابگردان و طراحی پایدار

برای نمونه یکی از اتفاقات اخیر این حوزه را بررسی می کنیم. یک تجربه مشترک که طراحی، شیمی و زمینه های دیگری را درگیر می کند. ساخت مواد زیستی با ضایعات گل آفتابگردان.

توماس ویلی (Thomas Vailly) طراح اهل ایندهوونِ هلند، با ضایعات گیاه آفتابگردان مواد زیستی به دست آورده که از آن ها می شود در صنعت برای تولید اشیاء بسیاری از پنل های نصبی تا قاب های گوشی آیفون استفاده کرد. توماس ویلی که استودیوی خودش را هم افتتاح کرده، با لابراتورهای علمی و دانشمندان همکاری می کند تا یک مجموعه از مواد اولیه را ارائه بدهد که از اجزاء شیمیایی مصنوعی خالی اند.

گل آفتابگردان بیشتر برای استخراج روغن، دانه یا سوخت زیستی کاشته می شود و کاشت آن اضافات کشاورزی زیادی دارد که در موارد مصرف مستقیم نمی گنجد. ویلی معتقد است از این ضایعات می شود به عنوان منبعی ارزشمند استفاده کرد، او می خواست با رویکرد طراحی پایدار از تک تک قسمت های این گیاه استفاده کند و توانست یک ترکیب ارگانیک غیرمصنوعی و علاوه بر آن یک لاک جلای غیر سمی را به دست آورد.

موادی که می توانند کاربردهای زیادی داشته باشند

موادی که می توانند کاربردهای زیادی داشته باشند

چرم و چوب زیست محیطی از پوست تخمه!

روش عادی برای از بین بردن ضایعات گل آفتابگردان این است که ساقه های آن را می شکنند و با تبدیل کردن ضایعات به قطعات ریز فرآیند تجزیه را راحتتر می کنند اما ویلی در برداشت مرتبه دوم پوسته های ضایعات و مغز را از هم جدا می کند. از الیاف تحت حرارت فشرده شده در ترکیب با مغز ضایعات و دانه ها و چسب آب پایه، ماده ای سخت و شبیه به چوب، کامپوزیت فومی تولید می شود که می توان برای بدنه چراغ ها و روشنایی از آن استفاده کرد به گونه ای که جایگزین زیست محیطی پلی استایرن شود. همچنین با طی کردن فرآیندی دیگر از ضایعات گل آفتابگردان می شود ماده ای شبیه به چرم تولید کرد.

گرچه همانطور که گفته شد پیش از این هم روش هایی برای از بین بردن این ضایعات وجود داشت، مثلا کیک فشاری -یک ماه فشرده که بعداز روغن گیری از دانه ها به جا می ماند- می تواند به عنوان غذای حیوانات به کار برود اما با استفاده از روش های ویلی می توان همین کیک فشرده را به یک چسب آب پایه تبدیل کرد. همان چسبی که برای ترکیب در محصول بالا مورد نیاز است.

موادی که می توانند کاربردهای زیادی داشته باشند

موادی که می توانند کاربردهای زیادی داشته باشند

ویلی می گوید: «چرا از چسب دیگری استفاده شود وقتی می توان تمام مواد لازم را از خود زمین های محلی استخراج کرد؟ این منطق همان چیزی است که اجداد ما به ضرورت از آن بهره می بردند: حداکثر استفاده از چیزی که درست جلو چشمتان است.» او معتقد است آفتابگردان یک طیف منحصر به فرد از مواد زیستی و زیست تخریب پذیر را ارائه می دهد و این مواد زیستی را می توان به مجموعه ای از اقلام، از بسته بندی و کارد و چنگال تا مبلمان اداری و پنل های آکوستیک تبدیل کرد. «تنها منطق من این است، منابعی را بیابیم که به اشتباه ضایعات نامیده می شوند. و البته خلاق باشیم.»

آن چه مهم است این است که باید به یاد داشته باشیم مواد زیستی که بر پایه گیاهان ارگانیک بنا شده‌اند، بسیار متفاوت تر از چیزهایی هستند که همه ما تا امروز استفاده کرده ایم و -حداقل به این زودی ها- نمی توانند جای مواد عادی مثل چوب و فلز و پلاستیک را بگیرند (بله همه ما دوست داریم این اتفاق بیفتد) چون از نظر کیفیت، کاربرد و تاب آوری هنوز به سطح آن ها نرسیده اند.

البته امیدواری ها در ابن زمینه پررنگ است. برای مثال ویلی این کار را فقط روی آفتابگردان امتحان نکرده است. او می گوید که «قوانین کار خیلی ساده اند. ما هر بار بر یکی از گیاهان تمرکز می کنیم و همین تمرکز و دقت خاص روی یکی از گیاهان ما را به سمت اکشتاف های هیجان انگیزی سوق می دهد.»

به این مطلب علاقه داشتید؟

میانگین امتیازها ۰ / ۵. تعداد نظرات: ۰

اولین نفر باشید که برای این مطلب امتیاز ثبت می کنید.

Comments are closed.