بناهای تاریخی و نماد

کاربرد شیشه رنگی در معماری از گذشته تا امروز (۲)

۱
(۱)
استفاده از شیشه های رنگی در معماری مدرن
استفاده از شیشه های رنگی در معماری مدرن
امروزه اما شیشه های جدیدتر با طرح ها و رنگ های متنوع تولید می شوند که برای فضاهای مختلف با توجه به نوع فضا برای سقف، دیوار و اتاق ها و راهروها مورد استفاده قرار می گیرند. در زیر نمونه هایی از کاربرد شیشه های رنگی را در معماری و ومعماری داخلی امروزی در دنیا مشاهده می کنیم:
شیشه رنگی در خانه ای در مکزیک
شیشه رنگی در خانه ای در مکزیک

۱. شیشه رنگی در خانه ای در مکزیک

استفاده از شیشه های با رنگ های گرم در راهرو خانه در کنار چوب، باعث ایجاد الگوهای رنگی تزئینی در سرتاسر راهرو شده است. چوب به زیبایی توانسته هم نشین خوبی برای شیشه های رنگی باشد. محیط ایجاد شده در عین زیبایی، دل باز و زیبا شده است. و به محیط کوچک راهرو حس شادی و نشاط را تزریق کرده است.

گانتوس آرکوتکتوس (Gantous Arquitectos) این خانه را در مکزیک طراحی کرده است.

شیشه رنگی در اقامتگاهی در استرالیا
شیشه رنگی در اقامتگاهی در استرالیا

۲. شیشه رنگی در اقامتگاهی در استرالیا

برای ساختمان های تمام شیشه ای می توان با استفاده از نمای شیشه های رنگی تنوع ایجاد کرد. استفاده از شیشه های رنگی در نمای ساختمان باعث ایجاد فضای دل نشین و شاد در داخل خیابان شده است. نمای ساختمان از شیشه های رنگی مستطیلی پوشیده شده است که به تامین نور محیط داخل ساختمان نیز کمک می کند.

استراحتگاه سی هیون (Seaheaven) در استرالیا را شرکت DM2 Architecture طراحی کرده است.

شیشه رنگی در کلیسایی  در امریکا
شیشه رنگی در کلیسایی  در امریکا

۳. شیشه رنگی در کلیسایی در امریکا

نوارهایی از پنجره های شیشه ای شفاف و رنگی! در این کلیسا عبور نور از شیشه های رنگی کفپوش زیبای رنگارنگی را شکل داده است. این شیشه ها در عین یادآوری شیشه های طرح دار کلیساهای تاریخی، فضایی مدرن را به وجود آورده اند.

معماران اولسون کوندیگ (Olson Kundig Architects) یک ساختمان متعلق به دهه ۱۹۵۰ را در مرکز سیاتل بازسازی کرده و به کلیسا تبدیل کرده اند؛ کلیسایی با نام گشتمان لوتران.

شیشه رنگی در خانه ای مدرن در ویتنام

شیشه رنگی در خانه ای مدرن در ویتنام

۴. شیشه رنگی در خانه ای مدرن در ویتنام

پنجره های شیشه ای زرد، آبی و صورتی در سرتاسر این خانه مدرن باعث درخشش بی نظیر فضا از بیرون شده و فضای سفید داخل خانه را به خوبی نورپردازی کرده است. شیشه های رنگی در عین نور مناسبی که به فضا می دهند، دید بیرون را به داخل فضا محدود می کند.

استودیو معماری ترانگ (Truong An Architecture) و استودیوی ۲۳ درجه، این خانه مدرن را در شهر هوشی مین، ویتنام طراحی کرده اند.

شیشه رنگی در خانه ای مدرن در لهستان

شیشه رنگی در خانه ای مدرن در لهستان

۵. شیشه رنگی در خانه ای مدرن در لهستان

یکی از کاربردهای مهم شیشه های رنگی استفاده از آنها برای ایجاد حریم خصوصی است. چراکه علاوه اینکه نور را محدود نمی کند، کمک می کند تا حریم خصوصی فضا به خوبی حفظ شود. در نمونه بالا شیشه های طرح دار برای دیوار حمام مورد استفاده قرار گرفته اند که در عین اینکه حریم خصوصی ایجاد کرده است، فضا را با رنگ های غنی و زیبا روشن کرده اند.

استودیو معماری ویدافسکی (Widawscy Studio Architektury) این خانه مدرن را در میسلوویچ لهستان طراحی کرده است.

شیشه رنگی در کافه نانوایی در اوکراین

شیشه رنگی در کافه نانوایی در اوکراین

۶. شیشه رنگی در کافه نانوایی در اوکراین

پارتیشن ها با شیشه های رنگی می توانند به خوبی فضا را تقسیم کرده و در عین حال محیط را دلباز کنند. این شیشه های رنگی کمک می کنند تا فضاهای کوچک دیگر دلگیر و بسته به نظر نیایند. دیوارپوش شیشه های رنگی در کافه نانوایی زیر یک ویژگی منحصر به فرد را برای آن ایجاد کرده است که باعث تمایز طراحی داخلی آن شده و در عین حال با دیگر اجزای دکور هماهنگی دارد.

استودیو طراحی یودین (YUDIN Design) این کافه نانوایی واقع در اوکراین را طراحی کرده است.

 شیشه رنگی در گذرگاهی در امریکا
شیشه رنگی در گذرگاهی در امریکا

۷. شیشه رنگی در گذرگاهی در امریکا

پل ها و معابر می توانند بستر شیشه های رنگی باشند. گذرگاه ها می توانند در همان مدت کوتاه گذر عابر حسی خوب و را برای او ایجاد کنند که برای او ماندگار شود. در تصویر بالا پنل های بزرگ پنجره های رنگی در یکی از معابر فرودگاه باعث شده اند فرد حس کند در حال قدم زدن بر روی رنگین کمان است.

کریستوفر جینی (Christopher Janney) این گذرگاه با نام «همگرایی هارمونیک» را در فرودگاه میامی طراحی کرده است.

شیشه رنگی در مرکز ورزشی در فرانسه

شیشه رنگی در مرکز ورزشی در فرانسه

۸. شیشه رنگی در مرکز ورزشی در فرانسه

استفاده از شیشه های رنگی برای نمای ساختمان باعث می شود، درشب نور مورد نیاز محیط تامین شده و در فضای شهری تنوع ایجاد شود. این ساختمان یک مرکز ورزشی و تفریحی برای کودکان است که معماری آن احساس شادابی و نشاط را در ذهن بیننده ایجاد می کند. شیشه های رنگی در قسمت نمای بیرونی ساختمان جهت زیبایی و در قسمت داخلی ساختمان جهت دسته بندی و تقسیم فضا مورد استفاده قرار گرفته اند و اتاق ها با توجه به رنگشان تقسیم بندی می شوند.
معماران استودیوی کوز (KOZ architectes) مرکز تفریحی ورزشی و تفریحی سنت اگزوپری را در سن کلاد فرانسه طراحی کرده اند.
شیشه رنگی در خانه اجتماعی در فرانسه
شیشه رنگی در خانه اجتماعی در فرانسه

۹. شیشه رنگی در خانه اجتماعی در فرانسه

همان طور که در بالا می بینید از شیشه های رنگی برای پوشش بالکن ها و تراس ها در ساختمان ها و آپارتمان ها می توان استفاده کرد. از آن جا که در طراحی این بالکن های شیشه ای رنگارنگ هیچ نوع الگوی منطقی و ثابتی به چشم نمی خورد، بسیار پر جنب و جوش و جالب توجه هستند.

معماران برنارد بولر (Bernard Buhler Architects) این خانه اجتماعی اجاره ای برای افراد کم درآمد را در فرانسه طراحی کرده اند.

 

شیشه رنگی در آپارتمان بازسازی شده در تایپه 

شیشه رنگی در آپارتمان بازسازی شده در تایپه

۱۰.شیشه رنگی در آپارتمان بازسازی شده در تایپه

برای فضاهای مدرن و یکنواخت می توان با شیشه های رنگی، کمی انرژی تزریق کرد و فضا را از خمودگی نجات داد. شیشه های رنگی در تصویر بالا این راهرو سفید را حتی روشن تر و براق تر کرده اند و رنگ ها در هنگام برخورد با نور به شیشه، روی دیوارها به رقص در می آیند.

گانا دیزاین (Ganna Design) این آپارتمان بازسازی شده در تایپه را طراحی کرده است.

پنجره های استین گلس

پنجره های استین گلس

در طول تاریخ شیشه های رنگی بخشی از معماری سنتی ایران و هم چنین کشور های دیگر بوده است. یکی از المان های مهم برای طراحی فضای داخلی دلپذیرتر و هم چنین نمای زیبای ساختمان در گذشته شیشه های رنگی بوده اند که در دوران مختلف با توجه به سلایق روز مردم مورد توجه و استفاده قرار گرفته اند و یا اینکه با توجه به مقتضیات جامعه به طور کامل کنار گذاشته شده اند. در هر صورت زیبایی و تاثیر مثبت استفاده از شیشه های رنگی بر فضا به وضوح قابل مشاهده است. چرا که یکی از جاذبه های بناهای تاریخی در ایران و حتی کشور های دیگر همین استفاده از شیشه های رنگی در معماری است. برای مثال ارسی ها پنجره های ایرانی، و پنجره های استین گلس (Stainglass) نمونه های کارشده در کلیساهای گوتیک از مواردی بودند که در گذشته در آنها از شیشه های رنگی استفاده می شد. شیشه های رنگی در خانه های ایرانی انعکاسی از حالات و روحیات افراد آن دوره دارند. حس نشاط و شادمانی به همراه نقوش زیبای هندسی باعث ایجاد نورپردازی های بسیار زیبا در داخل خانه ها می شدند.

به این مطلب علاقه داشتید؟

میانگین امتیازها ۱ / ۵. تعداد نظرات: ۱

اولین نفر باشید که برای این مطلب امتیاز ثبت می کنید.

مطالب مرتبط

کاربرد شیشه رنگی در معماری از گذشته تا امروز (1)
تابستان

کاربرد شیشه رنگی در معماری از گذشته تا امروز (۱)

۵
(۱)
ارسی
ارسی

اُرُسی؛ خانه شیشه های رنگی

شیشه رنگی در معماری سنتی ایران در پنجره ها و درها و بیشتر در ارسی ها دیده می شود. ارسی ها پنجره ها و درهایی هستند که با دویژگی شناخته می شوند؛ اول مشبک بودن و دیگری باز شدن به سمت بالا. شیشه های رنگی فضای خالی بین نقوش مشبکی در پنجره ها را پر می کنند نقوشی که از گره ها قواره کاری و آلت چینی ها ساخته شده و در طرح آن ها از نقشمایه های هندسی معماری ایرانی الهام گرفته شده است. زیباترین نمونه های کاربرد شیشه های رنگی در معماری ایران را می توان در ارسی های خانه های تاریخی که هنوز پا برجا مانده اند دید؛ در شهرهایی نظیر اصفهان، شیراز، کاشان و یزد.

یکی از جهانگردان که در زمان صفوی به ایران سفر کرده بود، در وصف ارسی ها در سفرنامه خود این گونه می نویسد: «ایرانیان به جای آنکه برای اتاق های خود به شیوه غربی چندین پنجره بسازند، همه را یکجا جمع کرده یک پنجره بزرگ یا در برای اتاق در نظر می گیرند که از سقف تا کف اتاق می رسد. این پنجره بزرگ با قاب های مختلف به سه یا چهار قسمت تقسیم می شود و شیشه های رنگی به کار رفته در آن فضای بیرونی و درونی را زیبا می کند.»

شیشه رنگی در معماری مسجد نصیرالملک

شیشه رنگی در معماری مسجد نصیرالملک

تاریخچه استفاده از شیشه رنگی در معماری ایرانی :

استفاده از شیشه های رنگی در معماری ایرانی به زمان شاه عباس صفوی بر میگردد. زمانی که عده ای ارامنه در جلفای اصفهان ساکن شدند. آنها هنر استفاده از شیشه های رنگی در ساخت پنجره های خانه ها را با خود از غرب به همراه آورده بودند. در زمان قرون وسطی در کلیساهای جامعی که به سبک گوتیک ساخته می شدند، از پنجره های با شیشه های رنگی (که به استین گلاس Stain Glass معروف بودند) ، برای نشان دادن زندگی مسیح و داستان های کتاب مقدس و هم چنین رساندن نور کافی به فضاهای داخل کلیسا استفاده می کردند. بعد از آن در زمان صفوی استفاده از این هنر در معماری ایرانی با استفاده از نقوش گره ترکیب شد و نوع جدیدی از آن که ایرانی و اسلامی بود، در پنجره های بزرگی به نام ارسی به تکامل رسید.

شیشه رنگی در معماری - ارسی

شیشه رنگی در معماری – ارسی

اثرات و دلایل استفاده از شیشه رنگی در پنجره ارسی:

این شیشه ها به جز زیبایی اثرات دیگری نیز دارند از جمله موارد زیر که آسیه شفیع پور در مقاله ای آن ها تدوین کرده است:

نور : در ارسی سطح مقطع بالای پنجره به نسبت پنجره های امروزی، نور بیرون را به خوبی به داخل خانه هدایت می کرد. همچنین شیشه های رنگی از شدت نور تابستان کم و و زیبایی نور زمستان را چندین برابر می کنند. توجه به این نکته هم مهم است که نور در معماری ایرانی نماد زندگی و جنب و جوش و حرکت است.

رنگ: نورهای رنگی بر روی انسان تأثیرات مختلفی می گذارد. قرار گیری هر رنگ کنار رنگ دیگر شدت این تأثیر را کم، زیاد یا خنثی می کند. بنابراین؛ استفاده درست و به میزان دقیق از رنگ های مختلف می تواند این اثرات را تنظیم و تعدیل کند. بیشتر رنگ های استفاده شده در شیشه های ارسی رنگ های لاجوردی، قرمز، سبز و زرد هستند که هر کدام به تنهایی تأثیر روانشناختی مجزا دارند.

بزرگترین ارسی ایران در خانه مشیرالملک در شیراز

بزرگترین ارسی ایران در خانه مشیرالملک در شیراز

همان طور که دیدیم شیشه های رنگی در پنجره های ارسی به همراه نقوش خاص و متفاوت و ساختار منحصر به فرد می توانند کاربردهای مهم و همچنین زیبایی وصف ناشدنی برای فضا و محیط به همراه داشته باشند. شیشه های رنگی به شیوه ای امروزی برای محیط های مختلف، آب و هواهای مختلف و مطابق با فرهنگ امروز جوامع نیز مورد استفاده طراحان قرار می گیرند که در مطلب بعدی بیشتر درباره آن ها خواهیم خواند.
شیشه رنگی در معماری - ارسی
شیشه رنگی در معماری – ارسی
«شکم پاره» در یزد و «چند چشم» در قزوین نام های دیگر همین ارسی های رنگارنگ هستند. اما بیش از هر جا شیشه های رنگی را می توان در شهر شعر و نور شیراز دید. مسجد نصیرالملک، ارگ کریمخانی، بنای دیوان خانه، خانه مشیرالملک، باغ دولت آباد و خانه محتشم که همه آن ها در شیراز واقع شده اند به نورهایی رنگی که فضای درونی بنا را شاعرانه می کنند شناخته می شوند. البته شیشه رنگی ها در کاشان، اصفهان و یزد و همچنین بناهای به جا مانده از قاجار در تهران مانند کاخ صاحبقرانیه نیز با جلوه های درخشان خودنمایی می کنند.
شیشه رنگی در معماری - ارسی
شیشه رنگی در معماری – ارسی

ارسی به جز در مرز فضای بیرونی و درونی، در فضاهای درونی مثل بالاخانه و اتاق گوشوارِ عمارت ها حسینیه ها به کار می رفت. کاربرد ارسی در بالاخانه این بود که زنانی که آنجا می نشستند به فضای طبقه پایین اشراف داشتند و از پشت شیشه های رنگی برنامه هایی که در تالار برگزار می شد را می دیدند و البته مردان آن ها را نمی دیدند.

شیشه رنگی در معماری - ارسی
شیشه رنگی در معماری – ارسی

محدود کردن دید : قطعات کوچک و متعدد شیشه های رنگی باعث محدود کردن دید از بیرون به درون خانه و ایجاد محرمیت می شود.

و در نهایت باز هم نباید از یادآوری نقش شیشه های رنگی در زیبایی بصری بنا غافل شد؛ گوناگونی گره سازی در ترکیب با شیشه های رنگی سطحی بدیع را پدیدار می کند که هماهنگی بین شبکه های هندسی و نورهای رنگی آن پیچیدگی و سادگی را توأمان دارد.

شیشه رنگی در معماری - ارسی

شیشه رنگی در معماری – ارسی

به این مطلب علاقه داشتید؟

میانگین امتیازها ۵ / ۵. تعداد نظرات: ۱

اولین نفر باشید که برای این مطلب امتیاز ثبت می کنید.

مطالب مرتبط