هزار و یک داستان درباره ورزشگاه‌های جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه: ورزشگاه مرکزی یکاترینبورگ

میزبانی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ اگرچه برای روسیه با بحران‌های مالی متعددی همراه بود و ساخت ورزشگاه‌ها را با کندی مواجه می‌کرد، اما دست‌کم موجب شد تا برای نخستین بار طرح‌های جالب و کم‌نظیری برای کاهش هزینه‌های ساخت و ساز استادیوم‌ها به اجرا درآید. در این دوره، روسیه تلاش کرد تا از استادیوم‌های قدیمی خود برای برگزاری بازی‌ها استفاده کند و با نوسازی و ایجاد تغییرات ظاهری و داخلی، آنها را با استانداردهای مورد نظر فیفا مطابقت دهد. یکی از این استادیوم‌های جالب و تماشایی ورزشگاه یکاترینبورگ نام دارد که با ایده‌ای جالب برای میزبانی بازی‌های جام جهانی آماده شده است.

ورزشگاه مرکزی یکاترینبورگ
ورزشگاه مرکزی یکاترینبورگ

ورزشگاه یکاترینبورگ (Yekaterinburg) که با نام ورزشگاه مرکزی نیز شناخته می‌شود در شهری با همین نام واقع شده است. یکاترینبورگ چهارمین شهر پرجمعیت روسیه است و در بخش مرکزی روسیه، درست در جایی که قسمت‌های اروپایی و آسیایی به یکدیگر پیوسته‌اند قرار گرفته است.

ورزشگاه چند منظوره یکاترینبورگ پیش از باسازی در سال 2006

ورزشگاه چند منظوره یکاترینبورگ پیش از باسازی در سال ۲۰۰۶

ساختمان اصلی ورزشگاه چند منظوره یکاترینبورگ بین سال‌های ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۷ ساخته شد که علاوه بر فوتبال برای ورزش‌هایی نظیر دو میدانی و اسکی روی یخ نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. این استادیوم اگرچه چندان قدیمی نبود اما در فهرست میراثمعماریروسیه قرار داشت و یکی از مشهورترین استادیوم‌هایی بود که در راستای قوانین نئوکلاسیستی استالینیست طراحی شد.

نمای تاریخی ورودی ورزشگاه یکاترینبورگ

نمای تاریخی ورودی ورزشگاه یکاترینبورگ

ورزشگاه یکاترینبورگ ۲۷ هزار نفر گنجایش داشت و تا دهه‌های متوالی بدون تغییر استفاده می‌شد تا آنکه در سال ۲۰۰۷ میلادی مسئولان آن پس از سال‌ها تصمیم به بازسازی این مجموعه ورزشی گرفتند. نوسازی ورزشگاه یکاترینبورگ حدود ۴ سال زمان و بیش از ۲.۵ میلیون روبل هزینه برد و سرانجام در سال ۲۰۱۱ آماده بازگشایی شد. در این پروژه نمای بیرونی و تاریخی ورزشگاه حفظ شد اما قسمت داخلی آن به طور کلی تغییر شکل پیدا کرد. هرچند ظاهراً بخش زیادی از این هزینه‌ها بیهوده به هدر رفت!

جایگاه تماشاگران در بیرون از ورزشگاه یکاترینبورگ

جایگاه تماشاگران در بیرون از ورزشگاه یکاترینبورگ

اندکی پس از بازسازی ورزشگاه یکاترینبورگ، کشور روسیه به‌عنوان میزبان جام جهانی ۲۰۱۸ انتخاب شد و یکی از مکان‌های مورد نظر برای برگزاری بازی‌ها این استادیوم بود. با وجود هزینه زیادی که برای نوسازی ورزشگاه یکاترینبورگ شده بود، این مجموعه استانداردها و ظرفیت لازم برای برگزاری بازی‌های جام جهانی را نداشت. از این رو، باید تغییرات دیگری در این بنا صورت می‌گرفت. مسئولان این ورزشگاه تصمیم گرفتند تا برای کاهش هزینه‌ها حدالامکان نمای بیرونی آن را حفظ کنند و برای افزایش ظرفیت آن به دنبال چاره‌ای دیگر باشند. احتمالاً ورزشگاه یکاترینبورگ در نوع خود بی‌نظیر است چراکه نخستین بنایی است که از دو جایگاه تماشاگران در بیرون از محوطه استادیوم برخوردار است!

نصب جایگاه های موقت در پشت دیوار تاریخی ورزشگاه یکاترینبورگ

نصب جایگاه های موقت در پشت دیوار تاریخی ورزشگاه یکاترینبورگ

طراحی و بازسازی ورزشگاه یکاترینبورگ

در حالی که ورزشگاه یکاترینبورگ به‌سختی ۲۷ هزار نفر را در خود جای می‌داد، مسئولان برگزاری جام جهانی ۲۰۱۸ ناچار بودند تا مطابق استانداردهای فیفا گنجایش این ورزشگاه را تا ۳۵ هزار نفر افزایش دهند. به این منظور یکی از پیشنهادهایی که توسط روسیه مطرح شد، نصب جایگاه‌های موقت در بیرون از محوطه اصلی ورزشگاه بدون تخریب سایر قسمت‌ها بود. در نتیجه بدون آنکه نمای تاریخی بیرون این ورزشگاه آسیبی ببیند در دو سمت شمالی و جنوبی آن، جایگاه‌های موقتی در پشت دیوارهای قدیمی قرار گرفتند.

نصب پنل های فلزی در گرداگرد ورزشگاه یکاترینبورگ

نصب پنل های فلزی در گرداگرد ورزشگاه یکاترینبورگ

با وجود نصب جایگاه‌های موقت، همچنان ظرفیت ورزشگاه یکاترینبورگ تا ۳۵ هزار نفر فاصله زیادی داشت. از این رو ارتفاع جایگاه‌های داخلی نیز تا نزدیکی سقف گسترش پیدا کرد. به دلیل بالاتر بودن جایگاه‌های داخلی تماشاگران نسبت به دیوار تاریخی بیرونی، یک تأثیر بصری منفی در جلوه ورزشگاه ایجاد شد؛ بنابراین تصمیم گرفته شد تا از پنل‌های فلزی برای ایجاد یک پوشش کامل در تمام اطراف ورزشگاه استفاده شود. این پنل‌های سوراخ شده در هنگام شب، با یک سیستم نورپردازی مدرن به یک صفحه نمایش بزرگ ویدئویی تبدیل می‌شوند.

سقف ورزشگاه یکاترینبورگ

سقف ورزشگاه یکاترینبورگ

همچنین سقف ورزشگاه که بر روی ۸ ستون قرار گرفته است، جایگاه‌های داخلی را به طول کامل و جایگاه‌های موقت بیرونی را نیز تا حدی پوشش می‌دهد.