هزار و یک داستان درباره ورزشگاه‌های جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه: ورزشگاه کرستوفسکی

برخی رویدادهای ورزشی احتمالاً هیچ‌گاه از یاد مردم نخواهد رفت و دیدار تیم ملی فوتبال ایران و مراکش در بازی‌های جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه نیز یکی از این رخدادهای بزرگ خواهد بود. این دیدار که با پیروزی دلچسب تیم ملی ایران همراه بود در ورزشگاه استادیوم کرستوفسکی در شهر سن پترزبورگ برگزار شد، ورزشگاهی که به عقیده بسیاری گران‌قیمت‌ترین ورزشگاه ساخته‌شده در دنیا لقب گرفته است. از این رو، تصمیم گرفتیم تا شما را با این ورزشگاه مردن و پرهزینه بیشتر آشنا کنیم. تا انتها با ما همراه باشید.

ورزشگاه کرستوفسکی یا سن پترزبورگ
ورزشگاه کرستوفسکی یا سن پترزبورگ

سن پترزبورگ دومین شهر بزرگ و پرجمعیت روسیه پس از مسکو است که در شمال غرب این کشور واقع شده و در زمان حکومت اتحاد جماهیر شوروی به مدت ۶۷ سال با نام لنین‌گراد شناخته می‌شد. به لحاظ تاریخی این شهر یکی از سنگرهای دفاع در برابر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم بود و از این حیث نقشی بزرگ در تاریخ روسیه ایفا می‌کند. افزون بر این، بسیاری سن پترزبورگ را به‌عنوان یکی از مراکز بزرگ فرهنگی روسیه می‌شناسند و ظاهراً با آغاز جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ و برگزاری بازی‌های مهم و حساس در این شهر، نام آن در عرصه ورزش نیز طنین‌انداز خواهد شد.
استادیوم سن پترزبورگ که به نام ورزشگاه کرستوفسکی نیز شناخته می‌شود پیش از آغاز جام جهانی توسط باشگاه زنیت سن پترزبورگ روسیه مورد استفاده قرار می‌گرفت. این ورزشگاه میزبان بازی تاریخی ایران و مراکش بوده و ۱۶ بازی دیگر از جمله یکی از بازی‌های مرحله نیمه نهایی نیز در آن برگزار می‌شود.

ساخت ورزشگاه سن پترزبورگ

ساخت ورزشگاه سن پترزبورگ

برنامه‌ریزی برای ساخت ورزشگاه سن پترزبورگ به پیش از سال ۲۰۰۵ میلادی بازمی‌گردد و عملیات ساخت آن نیز اواخر سال ۲۰۰۸ کلید خورد. این ورزشگاه که قرار بود ظرف مدت یک سال به بهره‌برداری رسد به دلیل برخی مشکلات نظیر کسری بودجه و بازطراحی برای مطابقت با استانداردهای فیفا به‌منظور برگزاری بازی‌های جام جهانی با تأخیر قابل توجهی ساخته شد. ورزشگاه سن پترزبورگ در ابتدا قرار بود با سرمایه بخش خصوصی (شرکت گازپروم روسیه) ساخته شود اما پس از انصراف این شرکت، فرمانداری سن پترزبورگ ساخت آن را بر عهده گرفت تا سرانجام در سال ۲۰۱۷ ورزشگاه بزرگ سن پترزبورگ مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
بنا بر آمار و ارقام منتشرشده نزدیک به ۱.۷ میلیارد دلار برای ساخت ورزشگاه سن پترزبورگ هزینه شده که از این حیث نه‌تنها پرهزینه‌ترین استادیوم بازی‌های جام جهانی ۲۰۱۸ محسوب می‌شود بلکه گران‌ترین استادیوم فوتبالی است که تاکنون در سراسر جهان ساخته ‌شده است.

ورزشگاه کیروف (Kirov) که به دلیل نورافکن‌های عظیم و بلندمرتبه خود شهرتی جهانی داشت

ورزشگاه کیروف (Kirov) که به دلیل نورافکن‌های عظیم و بلندمرتبه خود شهرتی جهانی داشت

طراحی ورزشگاه سن پترزبورگ

پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، ورزشگاه کیروف (Kirov) که به دلیل نورافکن‌های عظیم و بلندمرتبه خود شهرتی جهانی داشت در معرض نابودی قرار گرفت. این ورزشگاه تا سال ۲۰۰۶ میلادی همچنان پابرجا بود تا آنکه مسئولان برگزاری بازی‌های جام جهانی ۲۰۱۸ در روسیه تصمیم گرفتند استادیومی جدید به‌جای آن بنا کنند. با این وصف، تخریب ورزشگاه قدیمی در اواخر سال ۲۰۰۶ آغاز شد و درحالی‌که کارهای ساخت‌وساز استادیوم جدید در سال ۲۰۰۸ کلید خورد، انتظار می‌رفت تا در سال ۲۰۰۹ ساخت آن به پایان برسد.

طرح اولیه ورزشگاه سن پترزبورگ از معمار مشهور ژاپنی کیشو کورکاوا (Kisho Kurokawa)

طرح اولیه ورزشگاه سن پترزبورگ از معمار مشهور ژاپنی کیشو کورکاوا (Kisho Kurokawa)

مقامات سن پترزبورگ پیش از ساخت این ورزشگاه یک مسابقه بین‌المللی طراحی برگزار کردند که در این رویداد طرحی از معمار مشهور ژاپنی به نام کیشو کورکاوا (Kisho Kurokawa) که آثار قابل توجهی نظیر فرودگاه بین‌المللی کوالالامپور را در کارنامه داشت برگزیده شد. این طرح شباهت زیادی به استادیوم تویوتا ژاپن داشت و به شکل یک بشقاب پرنده فضایی ساخته می‌شد.

در ساختمان ورزشگاه سن پترزبورگ ۸ ستون بلند وجود دارد که با گذر از جایگاه تماشاگران سقف ورزشگاه را به زمین متصل می‌کند. به دلیل اینکه این ستون‌ها در قسمت داخلی ساختمان قرار گرفته‌اند، به لحاظ بصری ورزشگاه حالتی معلق و چرخشی به خود گرفته است. افزون بر این، یک سقف متحرک دو تکه نیز بر روی ورزشگاه سن پترزبورگ قرار دارد که به‌صورت کشویی از دو سمت کنار می‌روند.

سقف جایگزین طرح اولیه ورزشگاه کرستوفسکی

سقف جایگزین طرح اولیه ورزشگاه کرستوفسکی

با این حال مرگ ناگهانی کیشو کورکاوا در سال ۲۰۰۷ مسئولان شهر سن پترزبورگ را ناچار کرد تا تغییراتی در طراحی اولیه ورزشگاه کرستوفسکی بدهند. بر این اساس قرار شد سقف متحرک اولیه که از یک غشای نازک برخوردار بود و با آب و هوای سرد شمال روسیه تناسب نداشت جای خود را به یک مدل مناسب‌تر دهد. سقف جایگزین اگرچه زیبایی طرح اولیه را نداشت اما دست‌کم در سرمای طاقت‌فرسای سن پترزبورگ مقاومت می‌کرد و نمی‌شکست.
ستون بلند بیرون آمده از سقف ورزشگاه سن پترزبورگ یکی از جلوه‌های بی‌نظیری است که تقریباً از فاصله‌های بسیار دور نیز به‌خوبی دیده می‌شود. در حالی بلندترین نقطه سقف این ورزشگاه ۷۹ متر است، این ستون‌های فلزی تا ۱۱۰ متر ارتفاع گرفته‌اند. البته این ستون‌ها به‌جز زیبایی باید ۳۲ هزار تن وزن سقف ثابت و متحرک ورزشگاه را نیز تحمل کنند.

زمین چمن متحرک ورزشگاه کرستوفسکی

زمین چمن متحرک ورزشگاه کرستوفسکی

افزون بر موارد فوق یکی از ویژگی‌های بی‌نظیر ورزشگاه کرستوفسکی که سهم زیادی در افزایش هزینه ساخت آن داشته، زمین چمن متحرک آن است. این زمین چمن به‌منظور نگهداری بهتر و دریافت نور بیشتر می‌تواند به‌صورت کشوری از درون ورزشگاه خارج شده و به محوطه پشت آن منتقل شود. ظرفیت اصلی ورزشگاه کرستوفسکی ۵۶۱۹۶ نفر است که برای مسابقات جام جهانی به ۶۸ هزار نفر افزایش یافته است.